yaklaşan saat
kuranda islam, kuran ışığında araştırmalar


 



Karadelikler: Galaksi Sistemi'nin Kalbi Gibi Çalışıyor

Virgo M84 eliptik galaksisi- NASA Chandra X-Ray uydusu.

NASA Chandra X-Ray uydusundan gelen yeni bir bilgiye göre:

"Galaksi kümelerinin ve büyük galaksilerin merkezindeki güçlü karadelikler, sistemlerin kalbi gibi davranıyor. Karadelikler, bu işlevlerini, yıldız oluşumunu ve kendi büyümelerini koordine etmek için, düzenli aralıklarla dışarıya enerji pompalayarak yerine getiriyorlar."

Karadeliklerin çekim gücü, ışığın dahi onlardan kaçamayacağı kadar güçlüdür. Büyük galaksilerin merkezinde, milyarlarca Güneş'ten daha fazla kütleye sahip, "süper kütleli karadelikler" keşfedilmiştir. Karadeliklere düşen maddeler, ara sıra görülen ya da bunlardan tamamen farklı türde, izole (tek defaya mahsus) enerji patlamalarına sebep olabilirler. Bu patlamalarla, içinde bulundukları galaksilerin akibetini etkileyebilirler. Bu yeni araştırmayla elde edilen bilgiler, karadeliklerin, şiddetli değil nazik ve ritmik bir şekilde, enerji pompalayabileceğini gösteriyor.

Birçok üniversite ve enstitüden bilim insanları, sonuçlara katkıda bulundular. Michigan Üniversitesi, Almanya'daki The Max-Planck Enstitüsü, Maryland Üniversitesi, Baltimore County (UMBC), Harvard-Smithsonian Merkezi Astrofizik Bölümü ve Almanya'daki Jacobs Universitesi.

Bilim insanları, Virgo M84 eliptik galaksisinin merkezindeki karadeliğin, eksiksiz  bir şekilde sıcak plazma kabarcıklarını uzaya nasıl gönderdiğini ve yıldızlar arası uzayı, nasıl ısıttıklarını gözlemlediler ve simüle ettiler. Bilim insanları, bu ısıyı şu şekilde açıklıyorlar:

"Bu ısı, hem karadeliklerin büyümelerini, hem de yeni yıldızların oluşumunu yavaşlatarak, galaksilerin dengede kalmasını sağlar. Yıldızlar arası gazlar, yeterince soğuduklarında, yalnızca yeni yıldızlarda bir araya gelip birleşirler. Isı, en çok ihtiyaç duyulan yerlerde daha etkilidir."

Almanya'daki UMBC ve the Max-Planck Institute for Extraterrestrial Physics'den, Alexis Finoguenov, merkezi karadeliği, kalp kasına benzetiyor ve şöyle diyor:

"Tıpkı kalbimizin bizi hayatta tutmak için, periyodik olarak dolaşım sistemimize kanı pompaladığı gibi karadelikler de, galaksilere hayati sıcak bileşeni pompalıyorlar. Onlar, galaksilerin, hassas ve ince dengeyi korumalarını mümkün kılan oluşumlardır."

Bu bulgular, bazı galaksilerin etrafında büyük miktarlardaki sıcak gazların varlığını, yıllardır var olan paradoksu açıklamaya yardım ediyor. Michigan Üniversitesi'nde astronomi bölümünden Yard. Doç. Mateusz Ruszkowski ise, şunları söylüyor:

"Yıllardır, astronomların, bu nesnelerin etrafında sıcak gaz bulunmasından dolayı kafaları karışmıştı. Gazın soğuyacağı ve bir çok yıldızı oluşturacağı tahmin ediliyordu. Şimdi bizler, karadeliklerin, ısıtma mekanizmasının, ne kadar ısrarlı, açık ve yeterli kanıtını görüyoruz. Karadelikler bunu, yıldız oluşumunu önemli ölçüde baskılamak için, yeterli miktarda ısı üreterek yapıyorlar. Bu plazma kabarcıklarına, aralıklı değil, birbiri ardınca gerçekleşen enerji patlamaları sebep olmaktadır. Ve böyle bir periyodik davranışın, açık ve yeterli kanıtını bulmak zordur."

Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden astrofizikçi Christine Jones da, şöyle diyor:

"NASA'nın Chandra gözlem uydusunun elde ettiği bir çok görüntüde, yaşlı galaksilerde, dengesiz gaz görülmektedir, ancak buna çokça şahit olunması, karadelik etkinliğinin sürekliliğini ispatlayan etkileyici bir kanıttır."

Güncelleme: 22/12/2008
Kaynak: "Black Holes are The Rhythm at The Heart of Galaxies", 
sciendaily, Çev. Şerife Bayraktar, yaklasansaat.com, 19/11/2008.


 

ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.

Yaklaşan Saat'in resmi twitter adresi aşağıdadır. Bu hesabın dışındaki diğer hesaplarla Yaklaşan Saat'in bir ilgisi yoktur: @yaklasansaat