yaklaşan saat
kuranda islam, kuran ışığında araştırmalar
  theapproachinghour, english website


 

Haberler/...

CERN FİZİKÇİLERİ YENİ BİR PARÇACIK KEŞFETTİ

CERN merkezinde sürdürülen LHCb (Büyük Hadron Çarpıştırma Deneyi) çalışmaları esnasında "tetraquark" adı verilen değişik ve yeni bir parçacık keşfedildiği duyuruldu. Bu duyuru aynı zamanda 20 seneden beridir dünya çapında parçacık fiziği ile ilgili yapılan araştırmalar açısından büyük bir kırılma noktasına işaret ediyor.

Fizikçilerin çoğu evrende bu kadar çok temel parçacık bulunma ihtimalini kabul etmekte zorlanmaktaydı. Bir zamandan beridir de evrendeki bu duruma "parçacık bahçesi" adını vermişlerdi. 1964 yılında araştırmacılar; CERN'den George Zweig ve Caltech'den Murray Gell-Mann çözüm için bir fikir öne sürdüler. Peki ya bu kadar çok değişik parçacık, daha da küçük bilinmeyen yapı taşlarından oluşuyorsa? Aynı periyodik tablodaki elementlerin proton, nötron ve elektrondan oluştuğu gibi. Zweig bu yapı taşları için "zerre" adını kullanırken, Gell-Mann ise halâ günümüzde kullandığımız "kuark" terimini tercih etmiştir.

Kuarklar ayrı ayrı zıt yüklü "anti-madde" eşlerine sahiptirler. Kuark ve anti-kuark içeren parçacıklar "mezon", üçlü kuark birleşimi ise "baryon" olarak adlandırılmaktadır.

1960'lı yıllarda "parçacık bahçesi" bu şekilde sınıflandırılmıştı. Bununla birlikte Gell-Mann'ın orijinal makalesinde de bahsettiği üzere kuarklar başka şekillerde de birleşebilirler. 2 kuark ve 2 antikuark birleşirse "tetrakuark", 4 kuark ve antikuark birleşirse "pentakuark" yapısını oluşturabilir.

2015 yılına gelindiğinde CERN'deki LHCb deneyinde ilk beşli kuark yapısı -pentakuark- keşfedildi. Tüm tetrakuark ve pentakuarklar 2 adet ağır-çekici quark ve 2-3 adet de hafif kuark parçacıklarından oluşmaktaydı. Bu yapıyı keşfetmek deneylerdeki en kolay kısımdı.

Ayrıca, atomlardan oluşan sıradan moleküller "elektromanyetik kuvvet" ile bir arada dururken, kuarklar ise daha değişik bir kuvvet olan "güçlü etkileşim-renk yükü kuvveti" ile bağlıdırlar. Kuark parçacıklarını bir arada tutan "güçlü etkileşim-renk yükü kuvveti" ise çok karmaşık kurallara tabi olduğundan, etkileri ancak süper-bilgisayarlarla yahut yaklaşık kabullerle hesaplanabilmektedir.

Güncelleme: 28/08/2020
Kaynak
: L. Capriotti-H. Cliff,"CERN: physicists report the discovery of unique new particle", The Conversation, çev. Furkan Kargıoğlu, yaklasansaat.com, 09/07/2020


ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.

Yaklaşan Saat'in resmi twitter adresi aşağıdadır. Bu hesabın dışındaki diğer hesaplarla Yaklaşan Saat'in bir ilgisi yoktur: @yaklasansaat