Untitled Document
 
www.yaklasansaat.com





 

Haberler/...

1980'lerden Beri Bazı Ülkeler Yüzey Sularının Yarısını Kaybetti

Otuz yıl öncesine kıyasla günümüzde Dünya yüzeyinin daha büyük bir kısmı suyla kaplıdır. Ancak uydu görüntülerine göre, Orta Asya ve Orta Doğu'daki bazı ülkeler, yüzey sularının yarısından fazlasını kaybetti. ABD ve Avustralya'da da kayıplar yaşandı. Bu değişiklikler temelde sulama ve baraj inşaası gibi faaliyetlerin bir sonucudur fakat iklim değişikliğinin de bu kayıplarda etkisi vardır.

Yüzey sularıyla ilgili önceki çalışmalar, çoğunlukla ülkelerin sahip oldukları su miktarıyla ilgili tahminlerine dayanıyordu. Uydu görüntülerini kullanmak zordur, çünkü su derinliğine, içinde ne bulunduğuna ...vb. bağlı olarak çok farklı gözükür.
Çalışma, bize yüzey suyunun nasıl değiştiğinin ilk ayrıntılı resmini vermiştir. Daimi olarak suyla kaplı olan bölgeler yaklaşık %3 oranında artmıştır. 1980'lerden bu yana, 184.000 km2lik bir alan kalıcı olarak suyla kaplanmıştır. 29.000 km2lik başka bir alan dönemsel olarak suyla kaplanmıştır. Çoğu yeni su kaynağı, baraj yapımının bir sonucudur ancak Himalayalar'daki eriyen kar ve buzullar nedeniyle, Tibet platosu gibi yerlerde göller de gözükmektedir.

Başka bir yerde, 90.000 km2lik kalıcı su kaybedildi, yani Kuzey Amerika'daki Superior Gölü'nün kapladığı alan kadar bir su kaybı yaşandı. Kalıcı olarak suyla kaplı olan 62.000 km2'lik başka bir alan da dönemsel olarak suyla kaplı hale geldi. Bu yüzey suyu kayıplarının çoğu yalnızca beş ülkede gerçekleşti; Kazakistan, Özbekistan, İran, Afganistan ve Irak.

Kazakistan ve Özbekistan, eskiden Dünya'nın en büyük dördüncü gölü olan Aral Gölü'nün neredeyse tamamını kaybetti. İran, Afganistan ve Irak, yüzey sularının sırasıyla %56, 54 ve 34'ünü kaybetti. Bu çalışmada kayıpların neden yaşandığı incelenmedi ancak diğer çalışmalar; kuraklık, nehir derivasyonu ve kontrolsüz sulamanın başlıca nedenler olduğunu göstermektedir.

Avrupa Komisyonu'nun Ortak Araştırma Merkezinden Jean-François Pekel:
"Bu değişimin insanların yaptıkları sonucunda gerçekleştiği kesindir" dedi.

ABD'nin batı eyaletleri, 6000 km2'lik su kaybına neden olan kuraklıklar ve artan su talebi sonucunda büyük zarar gördü. Avustralya Adelaide Üniversitesinden Wayne Meyer, kalıcı su kaynaklarının kıymetini bilmek gerektiğini dile getirdi. Meyer:
"Denklem çok basit. Aynı bir bankadaki gibi, giderler gelirlerden fazla olursa denge bozulur."

Meyer, her yıl 7 milyar insana yiyecek üretebilmek için gereken tatlı su miktarının, Dünya'daki tüm nehirlerin suyunun yarısından fazla olması nedeniyle, küresel su kaynaklarının baskı altında olduğunu açıkladı. Çalışma, mevcut suyun Dünya üzerindeki dağılımına da dikkat çekmiştir. Dünya'daki kalıcı yüzey suyunun yaklaşık %52'si Dünya nüfusunun %5'den daha az bir kısmının yaşadığı Kuzey Amerika'da bulunmaktadır. Ancak nüfusun %60'ına ev sahipliği yapan Asya'da kalıcı yüzey suyunun yalnızca %9'u bulunmaktadır.

Güncelleme: 13/05/2017
Kaynak: "Half surface water in some countries has been lost since 1980s",
newscientist, çev.Zeynep Güldoğan, yaklasansaat.com, 07/12/2016.


Untitled Document
ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.