Untitled Document
 
www.yaklasansaat.com





 

Haberler/...

Atmosferdeki Toz Miktarının Az olması Hava Kirliliğini Artırıyor

Havanın kirliliği ve taşıdığı toz miktarı arasında bir bağlantı olduğu iddia edilmektedir.

Uçuşan tozlar, normalde çevresel bir problem olarak görülmektedir. Ancak Çin'de bu tozların az olması mevcut hava kirliliğini daha kötü hale getirmektedir.

Yeni yapılan bir çalışmaya göre, daha az toz, solar radyasyonun yeryüzünde daha çok aktif olmasına sebep olmaktadır. Böylelikle rüzgâr hızı da azalmaktadır. Rüzgâr hızının azalması, Çin'in yerleşim alanları üzerindeki hava kirliliğinin de yoğunlaşmasına neden olmaktadır. Araştırmacılar, havadaki toz seviyesinin azalmasının, bölgedeki insan kaynaklı hava kirliliğini %13 oranında arttırdığını tespit etti.

GOBİ ÇÖLÜ'NDEN KUMLAR

Çin'deki kömür yakıtlı termik santraller ve fabrikalardan kaynaklanan hava kirliliğinden yüz milyonlarca insan etkilenmektedir. Çalışmalara göre, yılda nüfusun yaklaşık %17'sini teşkil eden 1,6 milyon insan hava kirliği dolayısıyla ölmektedir. Yapılan yeni çalışmada, Gobi Çölü'nden kaynaklanan tozların oluşturduğu hava kirliliğindense insan kaynaklı hava kirliliğinin etkilerinin daha olumsuz olduğu tespit edildi.

Bölgenin 150 yıllık rüzgâr ve toz döngüsü modellendi. Havadaki tozların belirli seviyelerdeki güneş ışığının yönünü değiştirebildiği fark edildi. Tozun az olduğu dönemlerde, Güneş'ten daha fazla ısının yeryüzüne ulaştığı ortay çıktı.
Rüzgârlar, kara ve deniz arasındaki sıcaklık farkından ötürü oluşmaktadır. Tozsuz havada, karalar daha çok ısınmakta; sıcaklık değişim farkı meltemleri yavaşlatmakta ve dolayısıyla da havanın daha çok kirlenmesine neden olmaktadır.

Washington'daki Pasifik Kuzey Batı Ulusal Laboratuvarlarından çalışmanın öncü yazarı olan Yang Yang konuya ilişkin şu açıklamalarda bulundu:
"Bu bölgede iki farklı toz kaynağı bulunmaktadır. Birisi Gobi Çölü; diğeri ise Çin'in kuzey-batısındaki dağlık bölgeler. Ancak Gobi Çölü'nün daha etkili olduğunu düşünüyoruz. Atmosferde tozun az olması, yüzeye daha fazla solar radyasyonun ulaşmasına yol açmaktadır. Böylece kara ve deniz arasındaki sıcaklık farkı azalmakta ve rüzgâr sirkülasyonları değişmektedir. Çin'in doğu kesimlerinde havada durağanlaşma görülmektedir. Bu da hava kirliliğin daha yoğun hissedilmesine sebep olmaktadır."

KÜÇÜK DEĞİŞİM- BÜYÜK ETKİ

Toz dağılımı üçte bir oranında değişiklik göstermektedir. Rüzgâr hızına etkisi nispeten daha küçük bir değişim meydana getirmektedir: Saatte bir mil hızın onda birine yakın bir hız azalması. Bu değişimler çok küçük görünse de, geniş bir açıdan bakıldığında sonuçları oldukça dramatik: Kış mevsimi süresince Çin'in doğu kesimlerindeki hava kirliliği %13 oranında artmaktadır.

Daha önce yapılan başka bir çalışmada da, Arktik deniz buzunun azalması ve Çin'de 2013 yılında yaşanan büyük hava kirliliği arasında bir ilişki olduğu ortaya çıkarıldı. Çalışmanın yazarları bu iki teorinin de doğru olduğunu iddia etmektedir.

Yang Yang;
"Bizim çalışmamızda da benzer bir mekanizma işlemektedir. Rüzgârların zayıflaması daha fazla kirliliğe sebep olmaktadır. Bunun nedeni üzerinde daha fazla çalışılması gerekir. Bu tarz rüzgâr zayıflamalarıyla ilgili iki farklı iddia mevcut. Önceki araştırmada deniz suyu seviyesinin hava kirliliğini tetikleyen ana etken olduğu iddia edilirken; bizim çalışmamızda da toz-rüzgâr etkileşiminin de başka bir faktör olduğu öne sürülmektedir. Bence bu iki bulgu da oldukça önemli."

Çalışmanın doğal ve insan kaynaklı aerosollerin nasıl etkileşime geçtiğiyle ilgili birçok soruya ışık tutabileceği düşünülüyor. Çin'e ek olarak Dünya'nın birçok ülkesinde hava kirliliği yüksek seviyelerde. Tozun, rüzgârla ve havaya salınan maddelerle etkileşime geçip, hava kirliğinin olumsuz etkilerini sınırlandırmaya yardımcı olması üzerinde çalışılıyor.

Bu çalışmadan çıkarılacak ana fikir şu şekilde özetlenebilir: Atmosferdeki tozun az olması havanın daha kaliteli olduğu anlamına gelmiyor; bilakis mevcut hava kirliliğini daha da arttırıyor. Kaliforniya'daki Scripps Okyanus Bilimi Enstitüsünden Prof. Lynn Russel'de havadaki tozların görüş netliğine zarar verdiğini ancak bunun havadaki toksin madde miktarının verdiği zarara kıyasla daha basit bir problem olduğunu belirtti.

Güncelleme: 01/06/2017
Kaynak
: Matt McGrath, "Lack of Dust Makes China's Air Pollution much Worse", bbc.com, çev. Ayşegül Kesmez, yaklasansaat.com,12/05/2017


Untitled Document
ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.