Untitled Document
 
www.yaklasansaat.com




 

Haberler/...

Satılık Hastalıklar2: Yüksek Kolesterol

KOLESTEROLDE HEDEF KİTLE: "HERKES"

Bundan 30 yıl önce "yüksek kolesterol" nedir pek bilinmezken, şimdi milyonlarca insanı tedirgin eden bir korku haline geldi. Bu korkunun şişirilmesi en çok ilaç üreticisine yaradı. Günümüzde en çok kolesterol ilaçlarına para harcanıyor. Bu ilaçların yıllık satış rakamı 25 milyar dolardan fazla. Bu ilaçların bütçeye yükü o kadar ağır ki, Doğu Avrupa ülkeleri gibi yoksul devletlerin tüm sağlık sistemini iflasa götürebilir.

Çoğumuzun muhtemelen düşündüğünün tersine, kolesterol tek başına öldürücü bir düşman değildir. Vücut yapısının elzem öğelerinden biri olan kolesterol hayati bir değere sahiptir. Çoğu insan için kan kolesterolü seviyesinin yükselmesiyle, gelecekteki kalp krizi ve inme risklerinin artışı arasında bir bağlantı bulunduğuna dair bilimsel kanıtlar mevcut. Fakat normalde sağlıklı olan insanlarda, yüksek kolesterolün kalp krizi riskini tam olarak ne kadar artıracağı ve bunun, kaç insan için gerçekten sorun teşkil edeceği ile ilgili belirsizlikler var.

Tıp dünyasında yaygın kabul gören bir ifadeye göre, kolesterol kalp krizi geçirme olasılığını etkileyen birçok etmenden sadece bir tanesidir. Buna rağmen, kolesterol konusu büyük ilgi görüyor çünkü kandaki seviyesini ilaç tedavisiyle düşürmek mümkün. Bira ve kola markalarıyla yarışabilecek kadar da yüksek tanıtım bütçeleri var. Koruyucu hekimlik konusunda uzmanlaşmış İngiliz Prof. Shah Ebrahim gibi hekimlere göre –statin adı verilen- yeni kolesterol düşürücü ilaçlar, daha önce kalp krizi geçirmiş insanlar için çok değerli. Fakat sağlıklı insanların, sağlıklı kalmak adına statin kullanmaktansa tercih edebilecekleri çok daha ucuz, güvenli ve etkin başka yöntemler var. Beslenme biçimini geliştirmek, daha hareketli bir hayat sürmek ve sigarayı bırakmak gibi...

KOLESTEROL SINIRLARINI İNDİR: HASTAYI KAP

Kolesterol ilaçlarının satışı son 10 yıl içinde fırladı çünkü kolesterolü yüksek olduğu söylenen insan sayısı korkunç bir biçimde arttı. Diğer hastalık tanımlarında olduğu gibi "yüksek kolesterol" tanımı, ABD kurumları tarafından düzenli olarak yenileniyor. Diğer hastalıklarda olduğu gibi, tanım, daha fazla insanı hasta sınıfına sokmak üzere genişletiliyor. Zaman içinde hastalıkları tanımlayan sınırlar yavaş yavaş genişletilip potansiyel hasta havuzu sebatla büyütüldü. Sınırlardaki genişletme bazen aniden ve şaşırtıcı oldu. Birkaç sene önce ABD'de kolesterol uzmanlarından bir kurul tanımları yeniden yazarken, diğer değişikliklerin yanı sıra, tedavi gerektiren kolesterol seviyesini de aşağı çekti. Hatta o kadar aşağı çekti ki, milyonlarca sağlıklı insanı hasta olarak nitelendirmiş ve ilaç tedavisi için hedeflenecek insan sayısını bir gecede neredeyse üçe katlamış oldu.

KOLESTEROL KILAVUZUNU YAZANLAR ŞİRKETLERLE BAĞLANTILI

ABD Ulusal Sağlık Enstitülerinin(NIH) hazırladığı 1990 yılına ait kolesterol ile ilgili klinik uygulama kılavuzuna göre, 13 milyon Amerikalı statinlerle tedavi edilebilirdi. 2001 yılında yeni bir uzman grubu bu kılavuzu yeniden yazdı ve Hanry Gadsden'in(Merck adlı dünyanın en tanınmış ilaç firmasının 30 yıl önceki genel müdürü) herkese ilaç satma düşünü anımsatırcasına bu sayıyı 36 milyona çıkardı. Genişletilmiş yeni tanımın on dört yazarından beş tanesi – kurulun başkanı da dâhil- statin üreticileri ile mali bağlantılara sahipti. 2004 yılında bambaşka bir uzman grubu bu kılavuzu yeniden yazdı. Bu uzmanlar 40 milyon Amerikalının, yaşam biçimlerinde yapacakları değişimlerin yanı sıra, bu ilaçları kullanmaktan fayda göreceğini bildirdiler. Bu sefer çıkar çatışmalarının boyutu çok daha büyüktü.

BİLİM SAPTIRILIYOR

Yukarıdaki resim Courtesy of Chatelaine dergisinde Ekim 2001'de yayınlandı, ceset parmağına takılan etiket kolestrol testini yaygınlaştırmak için. Resim Lipitor için Pfizer reklamı, şunu söylüyor, "Neyi tercih edersiniz, kolestrol testi mi yoksa parmak etiketi mi?". Bu sağlıklı insanları ihtiyaç duymadıkları ilaçları almalarına ikna etmek için kullanılan bir korku taktiği. Bu günümüzün cadı doktor korku maskesi, sağlıklı insanlara ihtiyaç duymadıkları ilaçları satmak için bir korku taktiği reklamı.

Bazı bağımsız hasta destek örgütleri, mali yönden şirketlere bağlı kolesterol "uzmanlarının" bu sefer çok ileri gittiklerini, hastalık sınırlarını çok fazla genişlettiklerini ve çok fazla sağlıklı insanı ağlarına düşürdüklerini belirtiyorlar. Washington D.C. merkezli Kamu Yararına Bilim Merkezi (CSPI) o kadar endişelendi ki, resmi kolesterol kılavuzunun bağımsız olarak yeniden incelemesini talep eden bir halk kampanyası başlattı. Onlarca doktor, sağlık araştırmacısı ve bilim adamı, NIH yöneticisine yazılan güçlü bir mektubun altına imza attılar. Bu mektupta, NIH'in kesinlikle reddetmiş olduğu bilimsel kanıtların, kılavuzdaki ilaç tedavisi önerilerini desteklemedikleri belirtildi.
Halk kampanyası, konunun ciddi bir eleştirmeni olan Harvard Üniversitesinden klinik eğitimci ve yazar Dr. John Abramson'dan esinlenmişti. Abramson, kılavuz yazarlarını, kolesterol düşürücü ilaçların risk ve faydaları hakkındaki bilimsel kanıtı aşırı iyimser bir şekilde yorumlamakla suçluyor. Bu iyimser tablonun, sonuçta doktorları ve halkı yönlendirdiğini söylüyor. "Bu, bilimin saptırılması" diyor, "bence çok ileri gittiler". Abramson bu ilaçların yüksek kalp hastalığı riski taşıyan, özellikle daha önce kalp krizi geçirmiş insanlarda kullanılmasını destekliyor. Gelecekte kalp hastalığı geçirme olasılığı görece daha düşük, sağlıklı kadın ve erkeklere statin yazılmasının ise belirgin bir fayda vermeyebileceğini, hatta tam tersine, gerçek tehlikelere yol açabileceğini dile getiriyor.

KOLESTEROL ÖCÜ HALİNE GETİRİLDİ

"Herkesi kolesterolden korkuttuk" diyor Dr. Schwartz ve devam ediyor: "Bu korkuyla başa çıkmak için en kolay yol olarak da ilaçlar öneriliyor. Asıl hedefin kolesterol sayılarınızı düşürmek olduğunu sanıyorsunuz. 'Önemli olan kolesterol rakamınız' sloganını duyuyorsunuz ama işin aslı böyle değil. Önemli olan, kalp hastalığı riskinizi düşürüp düşürmediğiniz. Kolesterol hastalığın kendisiymiş gibi gösterildiğinden, tedavinin başarısını kolesterolünüzün düşmesiyle tanımlayabilirsiniz. Sanki kolesterolün kendisi asıl sorunmuş gibi!"

İngiliz dergisi The Lancet'te yayınlanan büyük çaplı Kalp Korunma Çalışması, daha önce kalp hastalığı yaşamış erkeklerin bir statini beş yıl kullanması halinde ölüm olasılıklarının kabaca %15'ten %13'e düştüğünü gösteriyordu. Aynı çalışmaya göre gelecekte kalp krizi veya inme geçirme olasılığı %25'ten %20'ye indiriyordu. Daha önce kalp hastalığı geçirmemiş çoğu erkek açısından, faydalar bu kadar belirgin değildir.

Boomer Kolalisyonu adı verilen yeni bir hasta destek örgütü, sigarayı bırakmak ve daha hareketli bir hayat sürmek gibi önerilerin yanı sıra, insanları öncelikle doktora gidip kolesterol seviyelerini ölçtürmeye teşvik ediyordu. Web sitesi her zaman "kolesterol seviyenizi bilin" diyor ve kolesterol rakamının "sürücü ehliyeti gibi" devamlı cüzdanda taşınmasını tavsiye ediyordu. Topluluğun web sitesi 1960'ların sivil haklar kampanyaları ve barış protestolarından yapmacık fotoğraflarla süslenmiş; özgürlük ve asilik temalarını kullanamaya çalışıyordu. Aslında, ilaç şirketi parasıyla toplumsal bir oluşum görüntüsü yaratmaya çalışmanın en son örneklerinden biridir.

Manhattan'da kurulu Tıp Tüketicileri Merkezi gibi hakiki halk örgütleri yüksek kolesterolün korkutucu bir sunummuş gibi pazarlanmasını eleştirdi. Endüstri bordrosunda olmayan bu örgüt, kolesterolün sadece birçok risk etkeninden biri olduğunu ve ilaçların getireceği faydanın aşırı derecede abartıldığını vurgulamakta.

Derleyen: Müjde Eser
yaklasansaat.com

 

31/12/2016
Kaynak:
 Ray Moynihan, Alan Cassels, Satılık Hastalıklar, çev. Gökçesu Tamer, Evren Yıldırım, Hayy Kitap, İstanbul, Mart, 2012

 


Untitled Document
ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.