Untitled Document
 
www.yaklasansaat.com





 

Haberler/...

Yeni Bir Gama Radyasyonu Kaynağı Saptandı

Kuvvetli yıldızsal rüzgarların çarpışması resmedilmiş

Sternberg Astronomi Enstitüsünden bilim adamı Maxim Pshirkov, Fermi Gama-Işını Uzay Teleskobundan toplanan verileri analiz ederek uzayda yeni bir gama ışını kaynağı keşfetti. Yıldızların çarpışmasıyla oluşan kuvvetli rüzgarlar ve ikili yıldız sistemleri bu yoğun gama ışını kaynağına ev sahipliği yapmaktadır. Makale, "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters"da yayınlandı.

Yüksek derecede ışık saçan devasa yıldızlardan oluşan ikili sistemler, sıcak Wolf-Rayet yıldızları ve onlarca Güneş kütlesi ağırlığındaki OB tipi yıldızlar, kuvvetli yıldız rüzgârlarını oluşturur. Yıldızlar çarpıştığında mesafe çok kısa ise, yüz mega elektronvolt (MEV)dan daha fazla potansiyele sahip enerjiyle bir foton akışı ortaya çıkar. Nihayetinde, yoğun enerjili bir gama ışını kaynağı oluşabileceği iddia edilmektedir.

Benzer bir radyasyon kaynağı sadece bir kereliğine, 1834 yılında meşhur Eta Carinae'nın yıldızlarının patlamasıyla oluşmuştu. Eta Carinae diğer yıldızlara nispeten Dünya'ya daha yakın, yaklaşık 7,5-8 bin ışık yılı uzaklıkta, döneminin en parlak yıldızıydı. Bu sistemdeki yıldızlar sırasıyla 120 ve 30-80 Güneş kütlesi ağırlığı oluşturmakta ve Güneş'ten milyonlarca kat fazla parlayabilmektedir. Eğer onlar Dünya'ya 30 ışık yılı uzaklıkta olsaydı, en az Ay kadar parlak görünür ve bu mesafeden Güneş görünemeyebilirdi. Doğal olarak, Eta Carinae, yedi yıl öncesine kadar bu sistemde fark edilen yüksek enerjili radyasyon kaynaklarının ilk adayıydı. Ancak, tek bir örnek ikili yıldız sistemlerinin yüksek enerjili radyasyon yaydığı modellemesini doğrulamaya yeterli değildir. Bu yüzden araştırmacılar, benzer kaynaklar aramaya devam etmektedir.

Maxim Pshirkov'un konuya ilişkin açıklamaları şu yönde:
"Son hesaplamalara göre, Eta Carinae gibi yıldız tipleri, galaksilerden her birinde ya bir tane vardır ya da hiç yoktur. Daha önceki çalışmalarda kesin bir sonuç elde edilememişti. 2013 yılında Amerika-Avusturya araştırma takımı, Wolf-Rayet yıldızlarını da içeren yıldız sistemi listesi oluşturdu. 7 yıldızın bulunduğu liste, radyasyonun muhtemel oluşabileceği yerler baz alınarak oluşturuldu. Araştırma, iki yıllık gözlem ve kısıtlı bilgiye dayandığı için yüksek enerjili radyasyon içeren alanlar için üst limit oluşturabiliyor. Araştırmalarımızı, Fermi-LAT gözlemlerinin 7 yıllık bilgilerinden istifade ederek sürdürdük. Böylece 6. sigma güvenilirlik seviyesinde bir gama radyasyon kaynağını-Gamma Velorum'u keşfettik."

Fizikte bir hipotezin ispatlanması için istatiksel doğruluk değerinin 5 sigmadan yüksek olması gerekir. Böylelikle bu hipotez %99.999'dan daha yüksek oranla geçerlilik kazanmaktadır. Böylece Pshirkov'un 6 dereceli standart sapma değerindeki keşfi, güvenilirlik sınıfında yer almaktadır.

Bu sistem, kütleleri 30 ve 10 Güneş kütlesi olan iki yıldızdan oluşmaktadır. İki yıldız arasındaki mesafe Güneş ve Dünya arası kadar. Bu ikili sistemin parlaklığı, Güneş'in 200 bin katı kadar ve kuvvetli yıldız rüzgârları oldukça fazla kütle kaybediyor: her yıl Güneş kütlesi cinsinden binde yüzü ila milyonda yirmisi kadar kütle kaybı yaşanıyor. Bu oranlar küçük görünse bile, senede 10-14 Güneş kütlesi kaybı yaşanan Güneş rüzgârlarına oranla aslında ciddi bir miktar teşkil etmektedir. Gamma Velorum sitemindeki yıldız rüzgârların saniyede 1000 km hızla çarpışmasıyla, parçacıklar şok etkisiyle ivmelenmektedir. Bu ivmelenme mekanizması henüz tam olarak anlaşılabilmiş değil. Ancak Fermi-LAT tarafından saptandığı üzere şu kesin ki, bu ivmelenme yüksek enerjili foton radyasyonuna yol açmaktadır.

Bilim adamlarının belirttiğine göre, bolca galaksi içeren bu düzlemde benzer kaynaklar aramak oldukça karmaşık bir iş. Çünkü gama ışını kaynağı kendisi oldukça güçlü ve çarpışan yıldız rüzgarlarından hızlanarak gelen fotonları bu arka planda saptamak oldukça zor. Ancak Gamma Velorum sistemi, bize nispeten oldukça yakın bir konumda yer almaktadır. Şayet biraz daha uzak ya da yakın olsaydı bu keşif yapılamayabilirdi.

Güncelleme: 25/03/2016
Kaynak
: "Astronomer detected a new source of intense gamma-radiation in the sky", sciencedaily.com, çev. Ayşegül Kesmez, yaklasansaat.com, 17/02/2016


Untitled Document
ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.