Kanser Sürecinde: "Yeni Matematiksel Model"

Tümör süreci, Harvard and Johns Hopkins Üniversiteleri'ndeki araştırmacılar tarafından, Tümörün ilerleyişinin, matematik modelle, planlanabileceği ortaya kondu.

Çalışma, tümör gelişiminin, birçok gende meydana gelen mutasyonlar tarafından yönetildiğini göstererek; bu alandaki hesaplamalara dair yeni bir model sunuyor.

Kanserin ilerleyişine ait anlayışımız, uzun zamandır yalnızca birkaç gende ortaya çıkan mutasyonların, kansere sebep olduğu yönündeydi. Niko Beerenwinkel ve arkadaşları, tümör gelişiminin, yüzlerce gen tarafından nasıl yönetilebileceğini gösteriyor. 20 kadar farklı mutant gen, özgün bir tümörün gelişiminden sorumlu olabilir.

Beerenwinkel ve arkadaşları, bu sonuçlara ulaşabilmek için, bir kolon kanseri vakası üzerinde çalıştılar. Kanser süreci, genetik olarak farklılaşmış herhangi bir tek hücreyle başlıyor ve bir dizi klonal çoğalma geçirerek, milyarlarca işgalci hücre oluşuyor. Klonal çoğalma; hücrelerin, kendi genetik materyalinin aynısını taşıyan başka hücreler üretmesidir. En yaygın olarak da; bağışıklık hücrelerinden B-lenfositlerinde görülür.

Araştırmacıların modeline göre, kanser süreci, herbiri yalnızca küçük bir seçici üstünlük sağlayan birçok gende oluşmuş, mutasyonlar tarafından idare ediliyor. Bu modelde İyi huylu tümörün, kötü huylu tümöre dönüşme süresinin, esas olarak her bir mutasyondaki seçici üstünlük ve kanser genlerinin sayısına bağlı olduğu anlaşıldı. Tümör büyüklüğü ve mutasyon oranının ise, bu süreye etkisinin daha az olduğu ortaya çıktı.

Bu yeni model, uzun zamandır hekimlerin ve araştırmacıların merak ettiği, özgün(bireysel) tümörler arasında, büyük miktarda çeşitliliği açıklamaya yardım edebilir. Gittikçe artan miktarlarda, yüksek girdi-çıktılı moleküler veriler, kanser gibi karmaşık biyolojik sistemleri anlamada engel teşkil etmektedir.

Bunun gibi yeni matematiksel modeller, konuya özgü anlayış sağlayarak, meseleyi daha kolay bir şekilde açıklayabilme imkânı sağlar. Aynı zamanda, önemli biyomedikal soruların cevabını sunar.

Güncelleme: 07/12/2007
Kaynak:
Beerenwinkel N, Antal T, Dingli D, Traulsen A, Kinzler KW, "New Mathematical Formula For Cancer Progression", Science Dailiy, Çev. Şerife Bayraktar, 14/11/2007.