Türkiye'de Kuraklık: Su Kaynaklarının Fotoğrafı

Yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapan ve kuş cenneti olarak adlandırılan, derinliği 21 metreye kadar ulaşan Eber gölü, Göller bölgesinde ye alan önemli göllerimizden biridir. İdari olarak Afyon ilinin Bolvadin ve Çay ilçeleri sınırları içerisinde bulunmaktadır. Şimdilerde, en derin yeri 1 metreye kadar düştü. Göl kıyısında kurumuş çorak toprakların arasında kalmış çürümüş kayıklar ve bir zamanlar balıkların tutulduğu bölgede şimdi inekler geziyor.
Konya’nın Akşehir İlçesi’nde bulunan Akşehir Gölü Yaklaşık 15 yıl önce 350 kilometrekarenin üzerinde alana sahipti. Akşehir Gölü’nün toplam alanı 30 kilometrekareye, en derin yeri ise 1 metreye kadar düştü.Konya bölgesi için önemli yere sahip olan gölün bazı kesimleri tarım alanı olarak kullanılıyor.
İstanbul'un su gereksinimini karşılamak için 1972'de kurulan Alibeyköy Barajı 28 metre su yüksekliğine sahipti. Şimdilerde çocukların oyun alanı olan Alibeyköy Barajı'nda suların tamamen çekilmesiyle Mimar Sinan yapımı Taç Mahal bütünü ile ortaya çıktı.
Türkiye'nin üçüncü büyük gölü olan Beyşehir Gölü, çevre halkına sağladığı yararla göz dolduruyordu. Kuraklığın baş gösterdiği göl, son 10 yıl içerisinde 2 milyar metreküp su kaybına uğradı.
Mimar Sinan Bucağının bulunduğu yerde, Marmara kıyısında yer alan ve yüzölçümü 11 kilometrekare olan Büyükçekmece Gölü balıkçılığa yatkındı. Şimdilerde suların çekilmesiyle kum üzerinde kalan balıkçı tekneleri, Büyükçekmece Gölü'nün durumunu gözler önüne seriyor.Gölün sahip olduğu kumsal boyutu 3 metreden 45 metreye çıkmış durumda.
Bursa'da Nilüfer Çayı üzerinde, şehire içme suyu temin etmek amacıyla 1975-1983 yılları arasında inşa edilmiş olan 2.520.000 m³ hacimde 65 metre su derinliğine sahipti. Şimdilerde susuzlukla mücadele eden Doğancı Barajı kent hayatını tehdit edecek nitelikte.
Zonguldak için hayati önem taşıyan 228 km uzunluğunda 20 metre derinliğindeki Filyos Çayı tarıma katkıda bulunuyordu. Filyos Çayı'nın kuruması Türkiye'nin karşı karşıya kaldığı durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Türkiye topraklarından doğarak yine, Türkiye topraklarından denize dökülen Kızılırmak Nehri'nin uzunluğu 1.150 km idi. Bir zamanlar insanların yanına yaklaşmaya korktuğu hırçın nehirden geriye şimdilerde çatlak topraklar kaldı.
Dünyaca ünlü Kuşcenneti Milli Parkı'nın bulunduğu Manyas Gölü, yüzlerce kuşa ev sahipliği yapıyordu. Yüz ölçümü 166.000 km' olan Manyas Gölü'nün suları, 2 kilometreye yakın geri çekilirken, su derinliği, gölün büyük bölümünde 30 ile 40 santimetreye kadar düştü.
Binlerce yıl önce dev bir kraterin içinde daha küçük bir kraterin yükselmesiyle oluşan Meke Gölü, görüntüsüyle hayranlık uyandıracak nitelikteydi. Kuraklığın etkisiyle Meke gölü'nün çapı 800 metreden aşağıya düştü ve suları çekildi.
Batı Anadolu'nun en büyük akarsuyu olan Menderes Nehri, Aydın'ın Bozdoğan İlçesi sınırları içindeki, Kemer Barajı'ndan su alıyordu. Kemer Barajı'ndan boşaltılan 58 bin metreküp suyla takviye edilmeye çalışılan Büyük Menderes Nehri artık yok.
Ömerli Barajı, Riva Çayı üzerinde, içme-kullanma ve sanayi suyu temini amacı ile 1968 -1972 yılları arasında inşa edilmiş olup, 2.198.000 m3 hacim, 52,00 m derinliğe sahipti. Barajın sularının yüzde 80'ini kaybetmesiyle, altındaki 900 yıllık mezarlar gün ışığına çıktı.
Kırşehir yakınlarındaki, birinci derece doğal SİT alanı olan 7.800 hektarlık Seyfe Gölü kültürel açıdan önem taşıyordu. Dİğer adı Sife Gölü olan göl kuruyunca binlerce kuş bölgeyi terk etti.
Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin ikinci büyük gölü konumunda olan ve ülkenin tuz ihtiyacını karşılayan Tuz Gölü muhteşem görüntüsüyle gözlere hitap ediyordu. Bölge halkı için önemli geçim kaynağı olan ve suları 60 cm çekilen Tuz Gölü yok olan değerlerimiz arasında yerini alıyor.
Batı Karadeniz'de Yedigöller Bölgesi de kuraklıktan nasibini aldı. Yaz ve kış turizmine uygunluğu ile bilinen Yedigöller bölgesi tükenmeye yüz tutmuş değerler arasında.

hurriyet.com 09/08/07