İklim Değişikliği, Dünya'da 'Sel Kaosu' Yaşatıyor

Çin’den Hindistan’a, Sudan’dan Endenozya’ya kadar dünyanın birçok ülkesinde yaşayan insanlar, şiddetli yağışlarla başa çıkmaya çalışıyorlar. Sel felaketi, bazen doğal afetlerin en öldürücüsü olabiliyor.

Münferit bir takım olaylar, genelde iklim değişimine bağlı olmayabilir. Ancak araştırma sonuçları, sellerin, küresel ısınma ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Çünkü küresel ısınma, dünyanın bazı bölgelerine düşen yağış miktarlarını; mesela Hindistan’daki musonları ve kasırgaların sayısını arttırıyor. Bunlar da, daha sıcak bir dünyada buharlaşmanın artışına sebep oluyor.

Dünyada her on insandan birisi ve şehirlerde yaşayanların ise her sekiz kişiden birisi, deniz seviyesinden en fazla 10 m. yükseklikteki kıyılarda yaşıyorlar. Yapılan son araştırmaya göre, iklim değişiminin daha da şiddetli hale getirdiği seller ve güçlü kasırgalardan dolayı bu bölgeler tamamen risk altındadır.

ÇİN

Çin resmi medyasının pazartesi yaptığı açıklamaya göre; bu yaz Çin’de sellerden, yıldırım çarpmasından ve toprak kaymasından ölenlerin sayısı 700’ e ulaştı. Çin nüfusunun onda biri yani 1,3 milyar insan, bu durumdan etkilenirken, ekonomik kaybın 7 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

Sadece son iki günde şiddetli fırtına ve dolu yüzünden, 4 ayrı şehirde 17 insan hayatını kaybetti. Bunlardan 10 kişi ülkenin en uzun ırmağı olan ve Hubei şehrinin merkezinde bulunan Yangtze ve onun ana kollarından Han ‘ın yağmur ve doludan kabarmış sularında can verdiler. Beş kişi ise kuzey batı da yer alan Shaanxi şehrindeki Shanglue civarındaki yolların selden kapanması yüzünden yaşamlarını yitirdiler.

Cumartesi günü Anhui şehrinin doğu yakasını vuran dolu fırtınasında, 1 kişi öldü 3 kişi yaralandı. Aynı bölgede milyonlarca insan, geçtiğimiz ay Huai nehrinin taşma tehdidiyle geçirdi.

Çin haber ajansı Xinhua’nın verdiği bilgilere göre; tüm bu zarar, ziyanın asıl yükünü taşıyan çiftçiler, kırsal kesimde yaşayan yoğun nüfusun doğal afetlere karşı son derece savunmasız olduğunu vurguladılar. Çin’in merkezinde madenlerde çalışan maden işçileri kasırga kurbanı oldular. Henan‘da 69 işçi, sel suyunun eski bir maden kuyusunu kapatması sebebiyle maden ocağından çıkamadılar.

Çin’in diğer bölgeleri ise daha başka hava olaylarına maruz kalmış durumda. Güney bölgelerde, bir milyondan fazla, insan su sıkıntısı çekiyor. Sıcak dalgası da, haftalardır devam eden kuraklığı tetiklemektedir.

Pekin iklim merkezinin genel müdürü Dong Wenjie şunları söylüyor:

"Olağanüstü hava olaylarının sıklık ve şiddeti giderek artıyor. Geçtiğimiz yüz yıla ait kayıtlara baktığımızda fırtınalar ve kuraklık en kötü dönemini yaşıyor, sıcak dalgaları ise çok daha sık meydana geliyor. Gerçekten bu küresel ısınma ile çok yakın ilgilidir."

HİNDİSTAN VE BANGLADEŞ 

Resmi makamların verdiği bilgiye göre; önceden tahmin edilmesinin zor olduğu ispatlanan muson yağmurlarının oluşturduğu seller yüzünden, Doğu Hindistan ve Bangladeş’te en az 29 kişi hayatını kaybetti. Yüz binlerce insan evlerinden ayrılmak zorunda kaldı. Yüz binlercesi de köylerinde, yolların ulaşılamaz olması nedeniyle mahsur kaldı. Bu durumdan Hindistan’da yaklaşık 4 milyon insan etkilendi. Komşu Bangladeş’te yarım milyon kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. On binlerce kişide, afetzede kamplarına sığındı. Askerler kayık ve motorlarla tıbbi yardım ve gıda dağıtıyorlar. Ülkede, yazın meydana gelen sellerden ölenlerin sayısı 160’a yükseldi. Muson selleri Afganistan, Pakistan ve Nepal’de de can kaybına neden oluyor.

ENDONEZYA

Endonezya helikopterleri, Cuma gününden beri Sulawesi adasından sel ve toprak kayması nedeniyle ayrılan afetzedelere yiyecek ve diğer gerekli malzemeleri atıyor. Bu olayla 85 kişi öldü. 8000 kişi evlerinden ayrıldı. Kötü hava şartları, seller ve toprak kayması sebebiyle afetzedelerin yardım almasına engel oluyor.

Endonezya’da tropikal sağanak yağışlar, yüksek bölgelerin bile su altında kalmasına sebep olmaktadır. Toprak kaymaları ise oldukça sıklaşmış bulunmaktadır.

SUDAN

İç savaşın viraneye çevirdiği Sudan’ın güneyinde de, 12 bin kişi selden etkilendi. Başkan yardımcısı Riek Machar, Sudan’ın güneyinde on eyaletten altısını felaket bölgesi ilan etti. BM ilkyardım resmi görevlisi Lydia Poole, en az iki kişinin yağmur ve seller yüzünden hayatını kaybettiğini belirtti. Pool, açlıktan mağdur olan insanların ise çok daha fazla olduğunu kaydetti.

Kuzey Sudan da ise, merkezi hükümetin verdiği bilgiye göre; sel dolayısıyla 59 kişi yaşamını yitirdi. 100’den fazla kişi ise yaralandı.

GÜNEY AFRİKA

Pazartesi gününden beri Cape Town, selle boğuşuyor. Binlerce insan selden etkilendi. Yollar kapandı. İlk yardım resmi görevlilerinin verdiği bilgiye göre; geçen hafta başlayan şiddetli yağmurun şehri vurması sebebiyle 38 bin kişi mağdur oldu. Şehir afet yönetimi sözcüsü Johan Minnie, şunları söyledi:

"Son 5 yıldır sel dolayısıyla mağdur olan insan sayısı rekor kırdı. Özellikle yardım tedarik etmek hususunda zorlanıyoruz. Kapasitemizin sonuna geldik. Şu anda ancak yolları kapatan suları çekip, sel suyundan enkaz ve pisliği temizlemeye çalışıyoruz.”

İNGİLTERE

İngiltere, son altmış yılının en şiddetli sellerini yaşıyor. Kurtarma ekipleri Cumartesi günü su baskını olan bölgede, bir adamın cesedini buldular. Tüm İngiltere’de ölü sayısının, en az dokuz olduğu tahmin ediliyor. İtfaiyeciler cesedi, Batı İngiltere’de yer alan, tarihi bir şehir olan Tewkesbury yakınlarında buldular. Sel, bu bölgede binlerce eve zarar verdi. Binlercesini de susuz bıraktı.

Meteoroloji kayıtlarının tutulmaya başladığından beri, İngiltere en yağışlı yaz mevsimini geçirdi. İki defa güç gösterisi yapan seller, evleri ve işyerlerini enkaza çevirdi. Hasadın ertelenmesine neden oldu. Süt üretimini engelledi. Sigorta şirketleri tarafından, tahmin edilen zarar, 6 milyar dolar civarındadır.

Hava tahmin raporlarına göre, Güney İngiltere ve Galler’i, şiddetli yağışlar beklemektedir.

Güncelleme: 03/08/07
Kaynak: “Extreme Weather Brings Flood chaos Round The World”, NewScientist.com news service, Çev. Gökben Coşkun, 30/07/07.