Kuyrukluyıldızdan 250 Bin Ton Su Çıktı

NASA'nın Deep Impact aracının geçen yıl parçaladığı Tempel 1 adlı kuyrukluyıldızdan darbe esnasında 250 bin ton suyun uzaya saçıldığı belirlendi.

Geçen yılın 4 Temmuz günü, NASA'nın Deep Impact uzay aracı, 14 km çapındaki Tempel 1 kuyrukluyıldızına bir darbe füzesi göndererek parça koparmıştı. Normalde uzaydaki gama ışınlarını takip eden darbe günü Swift Teleskobu merceğini Tempel 1'den kopan parçalara çevirmişti. Kuyrukluyıldızdan kopan parçalar farklı dalgaboylarında gözlemlendi.

Swift Teleskobu, uzun süren gözlemlerden sonra sıradışı bir bulguya ulaştı. Tempel 1 kuyrukluyıldızı, darbeden 13 gün sonrasına kadar su saçıyordu. Gözlemi yapılan X ışınları, darbe sonucunda kuyrukluyıldızdan saçılan suların ölçümüne olanak veriyor. Tahminler Tempel 1'den 100 Olimpik yüzme havuzunu dolduracak kadar suyun boşaldığını gösteriyor.

KUYRUKLUYILDIZ VE GÜNEŞ'TEN GELEN PARÇACIKLAR

Gözlem, kuyrukluyıldızların Güneş'ten gelen parçacıklarla girdikleri etkileşimde, X-ışını ürettikleri önermesine dayanıyor. Bu X-ışınları incelenerek kuyrukluyıldızın kimyasal yapısı hakkında bilgi elde edilebiliyor.

X-ışını radyasyon, nötr su molekülleri ile Güneş'ten kaynaklanan elektrikli yüklü parçacıkların arasındaki etkileşimden oluşuyor. Güneş'ten gelen parçacıklar, kuyrukluyıldızın parçalarına çarpıyor ve parçacıklar arasında bir 'yük değişimi' deniyor. Bu süreçte Güneş'ten gelen iyonlar fotonları salarak X-ışını çıkarıyor. Salınan foton sayısı arttıkça, X-ışını da artıyor.

TEK BİLİNMEYENLİ DENKLEM

Dünya'dan 130 milyon kilometre uzaklıkta gerçekleşen bu olay esnasında, açığa çıkan X ışınlarının miktarı, gerek kuyrukluyıldızdaki su miktarı, gerekse Güneş'ten gelen parçacıkların şiddetine bağlı olarak meydana geliyor.

Swift Teleskobu, Güneş parçacıklarını ve X-ışını miktarını ölçümledi. Geriye, bu denklemin tek bilinmeyeni olan kuyrukluyıldızdan saçılan su miktarının hesaplanması kaldı. Ve ölçümlerden 250 bin ton sonucuna ulaşıldı.

BBC 11/04/2006