Untitled Document
 
www.yaklasansaat.com





 

Gezegenler/ Satürn/ Satürn'ün Manyetosferi

SATÜRN'ÜN MANYETOSFERİ
Şekil 15

Jüpiter'de izlenen ileri düzeydeki manyetik alan, sıvı hidrojen katmanındaki akış hareketleri ile üretilmektedir. Satürn'de ise, bu katmanın daha ince olması nedeniyle, daha zayıf bir manyetik alan izlenmektedir. Buna bağlı olarak Satürn'ün manyetosferi, Jüpiter'in manyetosferine oranla daha düşük bir hacim kaplamaktadır (Şekil 15).

Satürn'ün, manyetik ekseni ile dönme ekseni arasındaki açı 1°'den küçüktür ve manyetik merkez, kütle merkezi ile neredeyse çakışıktır. Bu iki merkezin birbirine yakınlığı, manyetik alanın üretildiği bölgenin, kütle merkezine yakın olduğunun bir göstergesidir.

Satürn manyetosferi, Jüpiter'e oranla daha az sayıda yüklü parçacık içermektedir. Bunun, temel iki nedeni bulunmaktadır. Satürn'ün, Io gibi etkin volkanları aracılığı ile tonlarca iyonize maddeyi, manyetosfere bırakan bir uydusu yoktur. İkinci ve en önemli nedeni ise, Satürn'ün halkalarındaki buzlu parçacıkların yüklü parçacıkları soğurmasıdır. Bu durum, özellikle Satürn'e yakın iç bölgelerdeki yüklü parçacık sayısının, hızla düşüş göstermesine neden olmaktadır.

Gezegenden daha uzak konumlarda yer alan yüklü parçacıklar ise, Dione ve Tethys uydularının yörüngelerini kapsayan simit şeklinde bir ışınım kuşağı oluşturmaktadır. Bu yapıya, Dione-Tethys Torus adı verilmektedir (Şekil 15).

Şekil 16

Yer manyetosferinde oluşan Van Allen kuşakları ile büyük benzerlik göstermektedir. Daha yüksek enerjilere sahip yüklü parçacıklar ise, manyetik alan tarafından Satürn kutuplarına indirilmektedir ve kızıl öte dalgaboylarında görülen Satürn Aurora'larını oluşturmaktadır (Şekil 16).

Ayrıca Dione-Tethys Torus'u saran ve Titan uydusunun yörüngesine kadar uzanan hidrojen bulutları, Satürn manyetosferinde izlenen belirgin yapılar arasındadır. Bu yapılarda yer alan hidrojenin, Güneş'in mor öte ışınımı ile Titan atmosferinde parçalanan amonyak (NH3) moleküllerinden geldiği düşünülmektedir.

Voyager araçları ile yapılan gözlemlerden, halkaların üstünde ve altında, nötr hidrojen içeren ince bir gaz katmanının var olduğu anlaşılmıştır. Bu katmanlarda izlenen nötr hidrojenin kaynağı, Güneş'in mor öte ışınımı ile parçalanan halkalardaki su buzlarıdır.

 

Aralık 2010 Dr. Bahri Güldoğan
yaklasansaaat.com

 

Kaynaklar
1) R.A. Freedman, W.J. Kaufmann, "Universe" (8th edition), W. H. Freeman and Company, New York 2008.
2) David M. Harland, "Cassini at Saturn Huygens Results", Springer, 2007.
3) L. A. Mc Fadden, P. R. Weissman, T.V. Johnson, "Encyclopedia of the Solar System", Academic Press, 2007.
4) Barrie W. Jones, "Discovering the Solar System", John Wiley, 2007.
5) Juluis L. Benton, "Saturn and How to Observe It", Springer, 2005.
6) N. F. Comins, W. J. Kaufmann, "Discovering The Universe"(5th edition), W. H. Freeman and Company, New York, 2005.
7) dione.astro.science.ankara.edu.

Untitled Document
ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.