Untitled Document
 
www.yaklasansaat.com





 

Dünyamız/Göktaşları/ Yaklaşansaatin Ateş Topları: Kuyruklu Yıldızlar/ Tarih Boyunca "Veba-Taun"/ Halk Mitolojisinde: Kuyruklu Yıldız-Veba İlişkisi

HALK  MİTOLOJİSİNDE:  KUYRUKLU YILDIZ-VEBA İLİŞKİSİ

Ay veya Güneş tutulması, yeni Ay'ın görünmesi, yıldız kayması, kuyruklu yıldız görülmesi ya da düşmesi, şiddetli yağmur veya dolu yağması, rüzgar, yıldırım, şimşek ve deprem gibi bir takım tabiat olaylarından hareketle, gelecekte meydana gelebilecek gelişmelerden haber veren halk mitolojisinden birisi de melhemelerdir. Çağlar boyu, toplumların yaptığı değerlendirmelere ve gözlemlere halk meteorolojisi denmektedir.

Genel kanaatlerden oluşan bu tespitler, zamanla yazılı hale getirilerek; bulunduğu toplumların dinsel inaçlarının da etkisiyle giderek önem kazanmıştır. Bu tespitler, o kadar önem kazanmıştır ki; her ayın olayları ile doğal felaketler arasında ilişki kurularak; adeta meteorolojik tahminler yapılmıştır.

Özellikle kuyruklu yıldız ile veba arasında ilişki kuran halk gözlemi, mitolojik bir değer taşısa da, bir gerçeklik içermektedir. Bugünün bilimsel verileri, yeterli olmasa da; kuyruklu yıldızın Dünya'ya vurması, ya da Dünya'nın yakınından geçmesiyle veba salgını arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu artık bilinmektedir.

Adnan Menderes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf Ziya Sümbüllü'nün, "Cevri İbrahim Çelebi'nin Melhamesi" üzerinde yaptığı çalışmanın bir bölümü özet olarak aşağıda verilmiştir:

MELHAME(*)

Mah-ı Mart:

Eğer kuyruklu yıldız toğarsa, bir padişâh fevt ola. Bi nihâye cidâl vâki olub ve marsık tarafındaki birinci memleket harâb ve havâricler zuhûr idüb, iklimleri harâb idüb, amma yıl âhırında bir padişâh adl idüb nâs rahatta olalar..Eğer asmanda(gökde) bir "acayib nesne" görünse, ziyâde "vebâ" olub, ucuzluklar ola. Eğer gök gürlese, sağlık olub bolluk ola...

Mah-ı Nisân:

Eğer bu ayda küsûf şems(günes tutulması) vâki olursa bir padişâh helâk ola. Ve emrâz(hastalıklar) dahı ziyâde ola. Dahı eşcâr(ağaçlar) helâk ola ve nâsda helâk vâki ola. Eğer kızıla mâil olursa "veba" olub, meyve dahi kalîl ola ve sakat vâki’ ola, bal ve galle(mahsul) kalîl(az) ola.. Eğer husûf-ı sems(günes tutulması) vâki olursa; hastalıklar vâki olub "veba" ola..

Eğer kuyruklu yıldız vâki olursa, beğler havfda olub ve bir padişah zuhûr idüb, amma "veba" olub "kızıllık" ola.

Gökden ateş düşerse, meyveler ve hayvanât helâk ola. Ve dahi ta'un(veba) vaki ola. Eğer katı gubâr vaki
olursa, biraz kimseler isyân idüb bir padişâhı helâk ideler. Eger pusarık(puslu) vâki olursa, "veba" olub dahı "kızıllık" ola. Eger katı yeller vâki olursa baran(yağmur) kesir olub meyveler çürüye, "veb"a olub, kızlar helâk olalar ve bir düşmân zuhûr idüb İstanbul'a kadem basa.

Mah-ı Mayıs:
 

Bu ay otuz bir gündür. Eğer bu ayda küsûf sems vâki olursa acayipler peyda olub meyveler kalil ve ağaçları alil olub ve fetretler olub, vilâyetler harâb ola. Eğer kızıla mail olursa, cidâl olub bir padişâh helâk ola. Eğer husûf kamer vâki olursa "veba" olub kaht vâki ola.

Eğer kuyruklu yıldız toğarsa, Rum vilâyeti talka ola. Ama mahsûl bol ola ve "veba" ola.

Eğer gökden ateş yağarsa terletme vaki ola, galle bol ola. Katı yağmur vâki’ olursa padişâhlar zulm idüp reâya melûl olalar. Ve dahi "veba" olub galle ve giyah kem ola.

Mah-ı Hazirân:
 

Eğer meşrik(doğu) tarafında kuyruklu yıldız doğarsa, kızıllık ola. Ve eğer mağrib(batı) tarafında görünse yavuz adamlar peyda olub amma mahsûl ziyâde ola. Eger gökden ateş dökülse nâsa darlık hâsıl ola. Eğer ziyâde büyük yıldız düşerse, bir ulu kimse fevt ola.. Eğer yıldırım vâki olursa, meşrik canibinde "veba" ola… Eğer gök gürlese "veba" ziyâde ola. Ve fitneler peydâ olub beğler helâk olalar, yel(rüzgar), gayet ra'nâ ola. Ve dahi ucuzluk ola ve deryada nice kimseler helâk olalar.

Mah-ı Temmuz:

Eğer zemin deprense, "veba" ola ve nâs na-murâd olalar. Ve nice aşinâlar birbirine yad olalar. Ve ziyâde havf haşiyet zuhûr idüb nâs perişân olalar.

Mah-ı Ağustos:

Eğer semada bir acayib nesne görünse, âlil ziyâde olub "veba" ola ve dahi mahsûl ferâvân ola.. Eğer gökden ateş düşse, fitneler ve fesâdlar ziyâde ve dahi bi nihayet kan döküle, eğer baran(yağmur) ziyâde yağarsa, kızıllık ola, eğer tolu yağarsa, ilaçsız marâzlar(hastalıklar) peyda olub mevt mefâcât ola.. Eğer zemin deprense, hastalıklar olub; ehtiyarlar fevt ola ve cidâl ve sita ziyâde ola fe-emma mahsûl vesâir fevâkih bol ola.

Mah-ı Kânun-i Evvel:

Eğer yıldız düşerse, kaht olub hayvânât helâk olalar. Eğer mağribde elegim sagma(gök kuşağı)görünse, fitne peyda olub, kıtâl ola "vebâ" ola ve eğer meşrikde görünse yine kezâlik.

Mah-ı Kânun-ı Sâni:

Eğer yıldız dökülse, padişâhlar zulm ideler ve galle bol ola. Ve mağrib canibinde ziyâde cidâl ola. Eger meşrik canibinde elegim sagma(gökkuşağı) görünse, "vebâ" ola ve üzüm ağacı ve'sâir ağaçlar helâk olalar ve mahsûl bol ola.."

(*): Melhame: Çok kan dökülen büyük harb, kanlı savaş. Sakarya melhame-i kübrası.
Gelecekte ortaya çıkacak sosyal kargaşa, iç savaş gibi önemli olaylar ve kıyamet alametlerine dair haberlerle bunlara ilişkin literatürü ifade eden terim. Ağır zayiat ve bozgunla neticelenen savaş ve fitne anında çıkan büyük karışıklık, bu olayların gerçekleştiği yer manalarına gelmektedir. Bu terimin anlamı; batı literatüründeki Armegedon'a(Kıyamet Savaşı'na) kadar gidebilecek bir anlam zincirine sahiptir.

Murat Reis
yaklasansaat.com

 

Kaynak: Yusuf Ziya Sümbüllü, "Halk Meterolojisi Ekseninde Bir Melheme Örneği", Turkish Studies, S.13, s. 782-801, 2008.

 

 


Untitled Document
ys@yaklasansaat.com

ana sayfa| evren| gezegenler| dünyamiz| dinler| eski kavimler| cin-şeytanlar| haberler| yorum-analiz| seslendirmeler| videolar| site haritası| iletişim| forum| ys kitapları

Bu sitedeki yazı, resim ve dökümanlar, kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.